| تبليغات | X |
|
مدیریت منابع انسانی Babak Sepasmoqadam`s Blog About Human Resource Management Profession
| |||
هرچند كه استاندارد ISO9000 بسیار كلی و عام بوده و كمترین نیازهای یك سیستم تضمین كیفیت را در نظر میگیرد و نسبت به سایر استانداردهای تضمین كیفیت مانندEAQA و یا VDA ویا QS9000 كه تخصصیتر هستند در سطح پایینتری قرار میگیرد ولی بهجهت جهانیبودناخذ اینگواهینامهبهوسیله شركتهای داخلیگامبزرگیبهپیشمحسوب میشود.
معیارهای ارزیابی برخی نتایج مهم نقش اطلاع رسانی و عمل كردن این استاندارد به عنوان محرك برای ایجاد سیستم MIS در سازمان بسیار مثبت بود بطوری كه در قبل از اجرای نظام در تنها 8 شركت تولیدی اطلاعات لازم در اختیار مدیر قرار میگرفت و در واقع اكثر تصمیمگیران از عملكرد سازمان خود اطلاع دقیق نداشته و برای تصمیمگیری به دادهها و پردازش ذهنی آنها متكی بودند واز نظر تمام مدیران حتی آنهایی كه اعتقادی به این استاندارد نداشتند این دستاورد حداقل نتیجهای بوده كه بهدست آوردهاند.
دلایل موفق نبودن نظام تضمین كیفیت هدف اصلی از استقرار نظام تضمین كیفیت ISO9000 تامین اعتماد و اطمینان كافی در مورد اینكه یك محصول و یا خدمات مشخصات كیفی تعیین شده را از طریق انجام یك سلسله عملیات سازمان یافته و برنامهریزی شده ارضا میكند است. استقرار صحیح این نظام مشتری را مطمئن میسازد كه محصول یا خدمات مورد تقاضای او به موقع و با كیفیت خواسته شده در اختیار وی قرار خواهد گرفت و در موسسه باعث بهبود مستمر كیفیت محصول و یا خدمات، كاهش ضایعات، كاهش و یا حذف دوباره كاریها، حذف احتمال استفاده از محصول نامنطبق در فرآیند سازماندهی محیط كار، مشخص شدن مسئولیتها و اختیارات ، كنترل و ثبت عوامل موثر بر كیفیت، یكنواختی روش انجام كار و ... میشود. سوال بزرگی كه مدتها ذهن بسیاری از مدیران و تصمیمگیران را بهخود معطوف كرده بود این بود «آیا اخذ گواهینامه استقرار نظام تضمین كیفیت ISO9000 همیشه به رسیدن به اهداف فوق منجر میشود؟» جواب متاسفانه منفی است! باتوجه به آنچه در بالا ذكر شد براساس مطالعه میدانی انجام شده از روش انجام ممیزی سیستم، توزیع پرسشنامه و مصاحبه و یا مطالعه صورت جلسههای بازنگری مدیریت و گزارش كارآموزی دانشجویان برروی 35 شركت داخلی دارای این گواهینامه نشان داده، پس از حداقل 6 ماه از صدور گواهینامه در 15 شركت عملاً كیفیت محصولات، درصد ضایعات، رضایت مشتریان و شاخصهای فرایندی تغییر معنیداری نداشته و سوابق نشاندهنده بهبود، نسبت به قبل از اجرای نظام نیست، در 9 شركت شكایت مشتریان و درصد بازگشت محصولات كاهش یافته و سوابق موجود در قسمت مالی نشان داده كه تا 5/1 درصد كاهش هزینه تولید، شامل مواد مستقیم و دستمزد مستقیم بوده است. همچنین درصد ضایعات حین فرایند بعد از اجرای نظام بین 5/2 تا 1/9 درصد كاهش یافته ولی در 11 شركت درصد محصولات برگشتی بین 5/1 تا 8 درصد و شكایت مشتریان بین 4 تا 15 درصد پس از اخذ گواهینامه افزایش یافته است. كاهش كیفیت محصول و یا خدمات و شاخصهای فرایندی در نتیجه عدم رضایت مشتریان بااهداف نظام تضمین كیفیت كاملاً مغایر است اما چرا در بعضی از شركتها پیادهسازی این نظام باعث كاهش كیفیت شده است؟ جواب بهطور خلاصه عدم اعتقاد به كارآبودن این استاندارد، درك نادرست از این نظام، طراحی و پیادهسازی نادرست نظام و میل مدیران شركت به اخذ گواهینامه تنها به جهت تبلیغات نه با هدف بهبود وضعیت بوده است. تقریباً در تمام شركتهایی كه نظام در آنها شكست خورده و در 7 شركت از شركتهایی كه اجرای نظام در آنها تاثیری نداشته مدیران و مجریان هیچ اعتقادی به مفیدبودن این نظام نداشتند آنها یا به علت فشارهای مدیریت ارشدتر یا به علت تقاضای مشتری و یا بهعلت رقابت از نوع چشم و همچشمی اقدام به اجرای این نظام كرده بودند. در این شركتها در واقع ISO9000 چیزی جز نمایش بوروكراسی نیست و مدیران و مجریان نیز به آن معترفند. ازنظر بعضی از موسسات مفهومISO9000 عبارت است از نوشتن یك سری روش اجرایی و دستورالعمل و پركردن یك سری برگه و فرم براساس آنها ویا بهطور خلاصه تهیه سوابق بر مبنای روشهای اجرایی و دستورالعملهای كاری. متاسفانه گروهی از مشاوران ISO9000 نیز دقیقاً همین برداشت را از این استاندارد دارند آنها با شعار معروف «استاندار میگوید آنچه را كه انجام میدهی بنویس آنچه را كه نوشتهای اجرا كن» اقدام به تهیه مستندات برای نظام میكنند. این مدارك معمولاً تنها بر اساس خواستههای بندهای استاندارد بوده و ازنظر سیستمی ارتباط منطقی محكمی با هم ندارند و طراحان سیستم هیچ متدولوژی خاص شناخته شدهای برای طراحی سیستم به كار نبردهاند و فقط هر جا به عبارت «عرضهكننده باید» در استاندارد رسیدهاند آن باید را در یك روش اجرایی ویا دستورالعمل آوردهاند یا برای آن فرمی طراحی كردهاند بدون توجه به اینكه هدف از این خواسته در استاندارد دقیقاً چه بوده است. معمولاً در این شركتها تعدد فرمها بسیار زیاد است و برای هر كار سادهای فرمی طراحی شده كه بسیاری از این فرمها موازی و قابل تبدیل به یك فرم هستند. بهعلاوه این فرمها اكثراً كامل نبوده و قابل استفاده در امور روزمره شركت بهویژه قسمت مالی نیستند. لذا برای امور مالی مشكلات زیادی را تولید میكند. در مطالعه بر روی شركتهای پیش گفته تنها در چهار شركت ارتباط بین قسمت تولید ومالی دقیقاً دیده شده بود و فرمهای مالی آنها نیز تحت كنترل مدارك بودهاند این چهار شركت بین شركتهایی بودند كه اجرای نظام باعث بهبود كیفیت در آن شده بود . در تمام شركتهای مورد مطالعه كه كیفیت محصولات آنها بعد از اجرای نظام كاهش یافته بود تعدد فرمها (در حجم و نوع تقریباً یكسان تولید و نفرات) بسیار بیشتر از شركتهایی بود كه كیفیت محصولات آنها افزایش یافته بود. نكته مهم دیگری كه تقریبا در تمام شركتهایی كه كیفیت محصولات آنها كاهش یافته بود. مشاهد شد. این بود كه فرمها بدون توجه به نیازهای شركت و تنها بر اساس نمونه فرمهای سایر موسسههایی كه موفق به اخذ گواهینامه شده بودند تهیه شده بود. جالب اینكه در سه شركت كه هیچ ارتباطی با یكدیگر نداشتند ولی مشاور آنها یك نفر بود روشهای اجرایی و فرمها و روش نگارش دقیقاً مانند هم بود. دو شركت از این سه شركت جزء شركتهایی بودند كه كیفیت محصولات آنها بعد از اجرای نظام كاهش یافته بود و شركت سوم جزو شركتهایی بود كه تغییری در كیفیت آنها به وجود نیامده بود و شركتی كه كیفیت محصول آن تغییری پیدا نكرده بود از نظر زمان گرفتن مدرك قبل از شركتهایی كه كیفیت محصول آنهاكاهش یافته بود موفق به گرفتن گواهینامه شده بود. یكی از مهمترین مشكلاتی كه سبب میشود كه استاندارد ISO9000 آن طور كه انتظار میرود كارآ نباشد تعریف حدود پذیرش است. در بسیاری از شركتهایی كه هدف آنها تنها اخذ گواهینامه است بهمنظور جلوگیری از بروز مغایرت حدود پذیرش را (جهت مواد اولیه، فرآیند، محصول در جریان ساخت و نهایی) وسیعتر از آنچه برای رسیدن به كیفیت قابل قبول لازم است در نظر میگیرند. این مسئله تاآنجا پیش رفته كه در یك شركت مواد اولیه و محصول ضایع نیز پذیرفته میشد! این مسئله در مورد بازرسی و آزمون نیز مصداق دارد به این صورت كه بعضی از شركتها كه بعضی از تجهیزات اندازهگیری، بازرسی و آزمون لازم را كه بر كیفیت محصول تاثیر دارند را در اختیار ندارند اساساً آن بازرسی و آزمون را در لیست اندازه گیری، بازرسی و آزمون خود وارد نمیكنند و اگر ممیز در آن صنعت تخصص نداشته باشد شركت بهراحتی موفق به گرفتن گواهینامه میشود. در مطالعه انجام شده براساس تحقیق انجامشده در 8 شركت از شركتهایی كه كیفیت محصول آنها تغییری نكرده بود حدود پذیرش وسیعتر از حد لازم تدوین شده و در 10 شركت از این شركتها آزمایشهای لازم بهاندازه كافی تعریف نشده بود. این تعداد برای شركتهایی كه كیفیت تولیدات آنها كاهش یافته بود بهترتیب 6 و 8 بوده در حالی كه برای شركتهایی كه كیفیت آنها بهبود داشته این تعداد بهترتیب 2 و 4 بوده است. اما مساله جالب اینجاست كه شركتهایی بودند كه از نظر تجهیزات، مدارك و نظام وضع نسبتاً خوبی داشتند ولی اجرای نظام در آنها موفقیتآمیز نبود! در بررسی انجامشده مشخص شد در این موسسهها پرسنل و بهویژه مسئولان بهگمان اینكه بااجرای این نظام و آنها از آن پس تنها مسئول انجام یكسری وظایف تولیدی و یا كنترلی براساس مدارك معتبر در سازمان و پركردن یكسری فرم هستند و مسئولیت آنها باانجام این امور تمام شده است عملاً در اجرای بخشی از وظایف خود كوتاهی میكنند. بهاین صورت كه مشكلات و مغایرتها را تنها گزارش میكنند و خود، كاری جهت رفع آنها انجام نمیدهند و از آنجا كه مدیران سطح بالا كه معمولاً دریافتكننده این گزارشها هستند بهعلت مشغلهكاری، دیر به این موارد رسیدگی میكنند و یا مهارت لازم را در رسیدگی به امور و یا آن سری از مشكلات كاری ندارند. عملاً اقدام موثری برای رفع مشكل بهعمل نمیآمد. برای مثال در 4 شركت از شركتهایی كه مدارك خوبی داشتند ولی اجرای نظام در آنها موفقیتآمیز نبود اصولاً مدیران گیرنده گزارشات هیچ تخصصییی مدیر كارخانه و مدیر تولید كه میباید طبق دستورالعملها در مورد بروز مشكلات دستور صادر میكردند مهندس برق بودند و سابقه كار كمی در آن صنعت داشتند و كارشناسان خط نیز بااین بهانه كه طبق مدارك ما تنها مسئول گزارش مشكل و انجام دستورات مدیر هستیم. عملاً نه نظر كارشناسی میدادند و نه خود راساً اقدامی میكردند در حالی كه قبل ازاجرای نظام، كارشناسان در صورت بروز مشكل خود سریعاً اقدام به رفع آن میكردند و مشكلات و مغایرتها در كمترین زمان حل میشد. متاسفانه در این 4 شركت تعداد مجوز ارفاقی صادر شده بسیار زیاد بود.
موارد فوق اصلیترین مواردی بود كه در این تحقیق درباره اثرات اجرای نظام ISO9000 مورد شناسایی قرار گرفت. منبع : iran-ie.ir
منابع دیگر برای علاقمندان: http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/management_standards/iso_9000_iso_14000.htm [ 2009/11/10 ] [ 15:51 ] [ بابک سپاس مقدم ]
|
درباره وبلاگ  "مدیریت منابع انسانی" Human Resource Management تخصص ویژهای است که برای رضایت کارکنان و تامین هدفهای سازمانی، برنامهریزی و کوشش میکند. ------------------------------------------- "مرکز مشاوره مدیریت سرآمد" Saramad Management Consulting Center خدمات "استعدادشناسی" منابع انسانی شایسته در حوزه بازاریابی و فروش شماره تماس 09195367760 “مرکز مشاوره مدیریت سرآمد” ارایه دهنده مشاوره مدیریت و مهندسی سیستم در زمینه های مدیریت استراتژیک، مدیریت منابع انسانی، مدیریت فرآیندها، روابط عمومی و مدیریت بازاریابی و فروش وب سایت: www.saramad.co ************* "گروه سرآمد" Saramad Group مشاوران مدیریت و رهبری 09397272623 www.saramadgroup.org 0939SARANAD ---------------------- ارایه کننده خدمات مشاوره مدیریت منابع انسانی (مدیریت سرمایه انسانی) مشاوره منابع انسانی و انتخاب بهترین روشهای جذب نیرو (انتخاب و نگهداشت بهترينها) تجزیه و تحلیل مشاغل (آنالیز مشاغل، کارشکافی) ارزشیابی مشاغل شرح شغل شرح وظایف کانون ارزیابی (مرکز ارزیابی) فرآیندهای سازمانی مدل شایستگی سنجش شایستگی آزمون استخدامی آزمون شایستگی ابزار تحليل رفتارهاي فردي تحليل ارزشهاي فردي تحليل شايستگيها و استعدادها تحليل ضريب وظيفه اچ آر برندینگ (هویت سازی سازمانی برای ارائه موفقیت در کسب و کار) پرسنال برندینگ (هویت سازی اشخاص برای ارائه موثر توانایی ها و موفقیت در کار) مشاوره شغلی و روشهای موفقیت در کار حفظ، نگهداشت و توسعه كاركنان بهينه كاوي سازمانی بهينه كاوي شغلي هدايت، مربيگري و رشد كاركنان توسعه رهبري مديريت عملكرد برنامه پيمايش محيطي سازمان ابزارهای مدیریتی مبتنی بر فن آوری اطلاعات ابزارهای شناسایی شایستگی راه حل های سازمانی مبتنی بر فن آوری اطلاعات داشبوردهای مدیریتی طراحی و نگارش محتوای آموزشی طراحی و نگارش کتاب های آموزشی در حوزه های مدیریت پایگاه اطلاع رسانی مدیریت منابع انسانی ایران www.hrm.ir مرکز اطلاعات علمی تخصصی مدیریت منابع انسانی www.HRMIC.ir پایگاه خبری منابع انسانی ایران www.HRNA.ir رفتار شهروندی سازمانی www.ocb.ir آکادمی مجازی مدیریت منابع انسانی www.hracademy.ir ...
امکانات وب | ||
| [ طراحی : ایران اسکین ] [ Weblog Themes By : iran skin ] | |||
