|
مدیریت منابع انسانی Babak Sepasmoqadam`s Blog About Human Resource Management Profession
| ||
|
بـا گستــرش اقتصـاد جهاني، سفرهاي بين المللــي در دنياي پهناور به صورت
گسترده اي در دو دهه اخير افزايش يافته است. از سال 1992 تا 1996 تعداد
مسافران هوايي از 600 ميليون به 850 ميليون نفر افزايش يافته است و طبق
گزارشهاي سازمان توريسم جهاني، افزايش سالانه 5 تا 13 درصد مشاهده مي شود.
بنابراظهارات اداره بازرگاني ايالات متحده، سفرهاي تجاري 30 درصد از مجموع مسافــرتهــاي هـوايي بين المللي را تشكيل مي دهد. سلامتي و بهداشت جسمي كاركنان در اثر افزايش مسافرتهاي بين المللي به خطر مي افتد و آنها در معرض بيماريهايي همچون بيماريهاي معده، عفونت و جراحت قرار مي گيرند كه شناخته شده هستند. بنابراين، ارتقاء و نگهداري سلامت مسافران كاري، يك نگراني مهم و از حقوق كاركنان است. افرادي كه در بخشهاي بهداشت شغلي در آژانسهاي بين المللي و شركتهاي چندمليتي كار مي كنند، به خوبي نسبت به نيازهاي سلامتي كاركنانشان آشنا و آگاهند. اما هنوز، به ندرت در رابطه با سلامت مسافران كاري و استرسها به عنوان يك موضوع مجزا پرداخته اند. با آنكه كاركنان و متخصصاني كه با آنها درتماسند، تاثير استرس مسافرت و اهميت تعادل بين زندگي و كار براي مسافران را درك مي كنند، با وجود اين، موضوعها همچنان به صورت گسترده اي ناديده گرفته مي شوند. اما هم اكنون هوشياري نسبت به اثر نيروي نهفته استرس مسافرت روي كيفيت كاري و پيشرفت در اهداف تجاري درحال افزايش است به خصوص استرسهاي تجربه شده توسط تصميم گيرندگان اجرايي. بانك جهاني درحدود 10000 كارمند و مشاور را از 180 كشور استخدام كرده است كه حدود 4000 نفر از آنها، مديران و كارشناسان فني هستند كه به منظور كمك به كشورهاي درحال توسعه به مناطق مختلف جهاني سفر مي كنند. تماسهاي پزشكي با اين كاركنان به متخصصان بهداشت كاري بانك جهاني ثابت كرده است كه استرس و فشار يك مشكل مشترك ميان مسافران تجاري است. يك بررسي روي درخواستهاي بيمه پزشكي در نيمه دهه 1990 م.ثابت كرده كه بيشتر اين درخواستها مربوط به كارمنداني بوده كه به سفرهاي تجاري مي رفته اند، كه در زنان 16 درصد و مردان 80 درصد بيشتر بوده است. ولي شگفت انگيزترين موضوع اين است كه درخواستهاي مربوط به بيماريهاي رواني دو تا سه برابر نسبت به ديگر (بيماريها مانند عفونت و جراحت و...) براي مسافران بيشتر از غيرمسافران (مسافرت نكرده ها) افزايش داشته است. (جدول شماره يك) ![]() اين مسئله خصوصاً قابل توجه است، زيرا اين كاركنان عموماً از فرهنگهاي گوناگون هستند و از بيشتر آنها انتظار نمي رود تا به درمانهاي رواني دستيابي داشته باشند، مگر در شرايط حاد عوامل فشار رواني بانك جهاني سرگرم يافتن جواب اين سوال است كه چه عواملي در ايجاد فشارهاي رواني موثرند. چندين عامل مهم براي استرسهاي مسافرتي به نظر رسيد كه مهمترين آنها را مي توان تاثير سفرهاي تكراري روي زندگي خانوادگي و شخصي افراد، احساس منزوي بودن به هنگام سفر، آثار هواپيمازدگي (مثل خواب آلودگي و مشكلات تمركز حــواس) و انبـاشته شدن كارها نام برد. (جدول 2) ![]() علاوه بر اين موارد مسافران همچنين گزارش كرده اند كه اين مسافرتها پاداشي براي آنها بوده است، زيرا آنها توانسته اند كار مهمي را در همكاري نزديك با مشتري انجام دهند. نتايج فشارهاي شديد بسيار مهم بود، زيرا مسافران مجرب را كه در سفرهاي بين المللي گسترده عادت كرده انـد، تحت تاثيـــر قرار مي دهد. اين كاركنان بسيار پرانگيزه و آموزش ديده بوده و تمايلي به شكايت آشكار از استرس ندارند. ولي حقيقت اين است كه بسياري از فشارهاي خانوادگي و خصوصي گزارش شده حاكي از آن است كه استرس زيادي روي آنها بوده است. تحقيقات مربوط به بهداشت شغلي بانك جهاني، استرس و هواپيمازدگي را به عنوان مشكلات اصلي براي مسافران تجاري خود بيان كرده است. مذاكراتي كه با بخشهاي پزشكي ديگر سازمانها صورت گرفته، نگرانيهاي مشابهي را درباره كاركناني نشان داده است كه به سفر مي روند. اما هنوز استنباط جامعي از عوامل تشكيل دهنده استرسهاي به دست نيامده است، هرچند اين مشكل بيش از يك موضوع فردي بوده است. بنابراين، به منظور اعتبار بخشيدن به اهميت فشارهاي مسافرت و هواپيمازدگي براي مسافران و سازمانهاي استخدام كننده آنها، لازم بود تا متخصصان بهداشت سازمانهاي مختلف را گردهم آورند تا اگر مسائل مربوط به استرس در سازمانها معمول باشند، مداخله اي براي افراد و سازمانها صورت پذيرد تا از مشكلات و مسائل بهداشتي و سلامتي بيشتر جلوگيري شود. بنابراين، شناخت شرايط و كم و كيف استرسهاي مسافرت و همچنين شناخت بهترين كارها براي تخفيف و يا جلوگيري از استرس و مشكلات رواني ميان كاركناني كه به مسافرت تجاري مي روند و توسعه مسير تحقيقات در آينده مهم مي شود. به منظور تحقق بخشيدن به اين اهداف، بانك جهاني يك گردهمايي دوروزه به نام فشارها و مسافران تجاري و بهداشت سازماني را در واشنگتن برگزار كرد. محور اصلي همايش اين بود كه بحث پيرامون فشار مسافرت را به عنوان استراتژي بهداشت سازماني براي سازمانهايي رونق بخشد كه مسافران بين المللي دارند. نگرانيهاي مشترك تقريباً 100 متخصص سلامتي و كارشناس بهداشت مسافرت، همچون متخصصان مديريت و منابع انساني از هفت كشور در كنفرانس حضور يافتند كه نمايندگي بيش از 50 سازمان را برعهده داشتند. در اين كنفرانس نمايندگاني از سازمانها و شركتهايي نظير خدمات مراقبتهاي پزشكي و توليد و مراقبتهاي پزشكي، توليدات شيميايي نفت و گاز، خطوط هوايي، بانكها، سازمان ملل، دانشگاهها، مراكز پزشكي، جنرال الكتريك رويال داچ شل، چيس مانهاتان بانك، زيمنس، آ.بي.ام، كورنينك و نظاير آن حضور يافتند. مركز بهداشت شغلي بانك جهاني و حمايت كننده مالي آن يعني كالج آمريكايي بهداشت محيط شغل (ACOEM) در همايش استرسهاي مسافرت ديدگاههاي مختلف را در مورد اين مشكل گردآوري كرد. هرچند توافق كلي در همايش، درمورد مسافرتهاي كاري به عنوان تجــربــه اي مثبت بود، اما بيشتر شركت كنندگان با اين موضوع موافق بودند كه فشارهاي مسافرت شامل هواپيمازدگي، خستگي و فروپاشي خانواده از پيامدهاي متداول مسافرتهاي بين المللي پي درپي بوده است. بسياري نيز اذعان كردند كه اين معضلات تاحدي مشكل پنهاني در سازمانهايشان بوده است، ولي تاثير استرسهاي مسافرتي به عنوان يك مشكل كاري در اولويت نگريسته نمي شده است. بيش از 25 سخنران رئوس مقالات خود را به شرح زير عنوان كردند: 1 - استرسهاي مسافرتي: استرسهاي مسافرتي ممكن است به عنوان يك واكنش رفتاري، احساسي يا ذهني كاركنان به صورت فردي نسبت به نيازها و شرايط ناشي از مسافرتهاي كاري پي درپي نگريسته شود. آثار شامل خستگي و فرسودگي، افت و خيز در حوصله افراد، روابط خانوادگي از هم گسيخته و روابط كاري و كاهش اثربخشي دركار است. منابع فشارها نيز شامل منطقه زماني مسافرت، جدائيهاي مكرر از اداره مركزي و زندگي شخصي و خانوادگي، اضافه كاري و نحوه مديريت افراد است. براي افراد، حفظ سلامتي، رفاه، روابط اجتماعي خوب و عملكرد خوب دركار مهم است. يك مطالعه روشن ساخت، مسافران كاري كه براي دوره هــاي خيلــي طولاني به سفر مي روند ممكن است استرس كمتري از ديگر همكاران خود كه سفر نمي كنند داشته باشند. هرچند شايد افراد با زمينه هاي كاري متفاوتي موردبررسي قرا رگرفته باشند. يك مطالعه درميان هسمران مسافران كاري بين المللي ثابت كرده است كه اثرات مسافرتهاي تكراري بر خانواده، سبب ايجاد مشكلات احساسي و فروپاشي روابط خانوادگي گرديده است. براي سازمانها، نگرانيهاي حفظ نيروي كار سالم و اثربخش براي رسيدن به اهداف سازمان مهم است. مسئوليت براي فهم و انجام هر كاري درمورد استرس كاري ميان كارمندان و مديران و سازمان تقسيم مي شود و همه در آن سهيم هستند. 2 - هواپيمازدگي و عملكرد: سيستم هاي چندگانه بدن در اثر تغيير مناطق زماني در سفر، هركدام به نسبت مختلف تنظيم مي شوند و حتي افراد مجرب هم احتمالاً عملكردي كمتر از مقدار بهينه اثربخشي در كار را بعد از مسافرت در فقط تعدادي مناطق زماني انجام مي دهند. هواپيمازدگي و فرسودگي مي تواند روي حوصله و تعادل و رفتار افراد تاثيرگذارد و اين نكته قابل توجهي براي شركتهايي است كه با كاركناني پي درپي به مسافرت مي روند. چندين كارشناس اروپايي و آمريكايي در زمينه هواپيمازدگي اطلاعات اخير را درمورد تاثير منطقه زماني به عملكرد ذهني و جسمي را به همراه پيشنهادهاي زير به عنوان مديريت اين مشكل ارائه دادند: در مقصد، اجازه يك زمان استراحت به افراد بدهند، به جاي اينكه مستقيماً و به سرعت به جلسه مذاكره بروند؛ استفاده از رژيم غذايي مناسب؛ ورزش كردن در سفرهاي كاري؛ يك روز مرخصي قبل از حركت از خانه يا بعد از خانه و اداره مركزي. 3 - خطرات سلامتي جسم در سفر: چندين كارشناس پزشكي مسافرت، خطرات سلامتي جسمي براي مسافران بين المللي از جمله رفتارهاي خطرآفرين خود را بررسي كرده اند. موضوع لخته شدن خون در ميان مسافران توجه خاصي را به خود اختصاص داده است. علايمي كه در مسافرت بايد مراقب آنها بود، شامل درد مداوم در عضله ساق پا، ورم مچ پا، سينه يا مشكلات تنفسي است و هركدام از مسافران به محض مشاهده هريك از اين آثار بايد به پزشك مراجعه كنند. براساس تجربه هاي معمول براي جلوگيري از اين بيماري پيشنهادهاي زير توصيه مي شود: به طور منظم برخيزيد و در راهرو قدم بزنيد؛ درصورت امكان، براي فضاي بيشتر پاهاي خود را دراز كنيد؛ درصورت نداشتن حساسيت نسبت به آسپرين كودك، قبل از پرواز از آن استفاده كنيد؛ تا مي توانيد آب بنوشيد و از الكل اجتناب كنيد؛ كساني كه رگهاي گشاد دارند، درصورت مشاوره با پزشك از جوراب ساق بلند استفاده كنند. 4 - اقدامات پيشگيرانه: در ميزگردهايي براي بحث پيرامون رهيافتهاي مختلف جهت مديريت سلامتي جسمي و جلوگيري از خطرات بهداشت جسمي و فشارهاي جسمي و فشارهاي مسافرت، چندين الگو از آموزشهاي بهداشتي در سفرهاي كاري و غيره ارائه شده است. سخنرانان موضوعهايي شامل تدارك اطلاعات بهداشت مسافرت و سفارش آنها به كاركنان، كنترل اسهال مسافران، مصون سازي ازجمله اقدامات ضد مالاريا، و توصيه هايي بــراي جلـوگيري از فشارهاي سفر را ارائه داده اند. مطالب ارائه شده شامل ديدگاههاي زيادي همچون مديريت استرس به صورت فردي، پيشنهادهاي همسران براي بهبود توازن كار و خانواده، برنامه سلامتي ذهني و پيشنهادهايي براي جلوگيري و مداخله در هر دو سطح فردي و سازماني بود. ازجمله پيشنهادهاي ارائه شده مي توان ده موارد زير را نام برد: - تصديق اين مطلب توسط سازمان كه استرس مسافرتي يك نگراني مديريت است؛ - داشتن مديريتي مسئول براي مديريت منطقي برنامه ريزي زماني مسافرت، شامل حدود مسافرت و بحثهاي گروههاي كاري به صورت دوره هاي پيرامون كاهش فشارهاي كار و سفرهاي كاري؛ - فراهم آوردن كارگاهها و ابزار آموزشي درمورد بحث مديريت استرس و تعادل كار و خانواده براي مسافران كاري؛ - استفاده از مجلات سلامتي در شركت براي كاركنان و خانواده هايشان به منظور تدارك پيشرفت اطلاعات و راهنمايي پيرامون سلامتي مسافرت و حفظ توازن كار و زندگي؛ - تدارك دستيابي آسان به متخصصان بهداشت و مسافرت. 5 - بهداشت مسافرت: مديران بهداشت سازماني، سازمانهاي اسميت كلين، بچام، جنرال الكتريك، برتيش ايرويز و سازمان ملل و بانك جهاني تركيبهاي خاصي از برنامه هاي بهداشتي مسافرت خود را ارائه دادند. همه آنها نمونه هايي از خدمات پزشكي مسافرت يكسان را تــدارك ديــده بـودند، ازجمله: ايمن سازي، آموزشهاي بهداشت سفر (شامل وب سايت داخلي) تخليه اضطراري و مشاوره براي مشكلات پزشكي بعد از سفر. يك مطالعه موردي و مدلي براي مديريت وضعيتهاي اضطراري پزشكي ميان كاركناني كه مسافرت مي كنند ارائه شد كه در آنها نيازهاي مسافران به عنوان بخشي از ارتقاء محيط كاري سالم و به عنوان پرداختن به اولويتهاي سازماني اصلي براي حفظ كاركناني موثر وسالم توجه ويژه شد. 6 - تحقيقات مسافرتي: تا امروز تحقيقات بهداشت سفر روي خطرات سلامتي فيزيكي و درمان فرسودگي و خستگي، بيماري منطقه اي و جراحت، متمركز بود. براي كامل كردن اين مسئله توجه بيشتري نسبت به خطرات روحي و رواني و جلوگيري موثر از فشارهاي مرتبط با مشكلات سلامتي نياز بود. در اين پيگرد توجه دقيقي براي سنجش استرسهاي سفر در سرتاسر بررسيها و تكنيكهاي مصاحبه، آگاهي نسبت به ارتباط مسافرت و اثربخشي كار و رفاه خانوادگي، بهبود روشهايي براي تحقيق در روابط بين فشارهاي سفر و نتايج پزشكي لازم است و شركت كنندگان روي نياز به همكاري متخصصان بهداشت سفر و مشاغل، روانشناسان، مديران منابع انساني براي جلب توجه سازمانها به اين مشكلات توافق داشتند. در داخل سازمانها، آنها تلاشهايي را براي ارتقاء يك محيط كاري سالم، و مهيا ساختن آموزشهايي براي كاركنان، و مديران در مديريت فشارهاي سفر و هواپيمازدگي از سر گرفتند. بانك جهاني همچنين نشستي را براي آشنا كردن مسافرانش با بهترين روشها براي مديريت سفر، استرسهاي خانوادگي و هواپيمازدگي و به حداقل رساندن خطرات سلامتي جسمي طرح ريزي كرد. اين گونه نشستها به وسيله متخصصان شغلي سازمان، پرستاران، متخصصان بهداشت ذهني در مشاوره با مسافران و همسرانشان توسعه خواهديافت. 7 - پيشنهادهايي براي سازمانهاي نگران: براي سازمانهايي كه با مشكلاتي همانند مشكلات بانك جهاني روبرو هستند، راهكارهاي زير ضروري است: - حجم مسافرتها را محدود كنند. استانداردهايي براي سلامتي و مضربودن ميزان مسافرتها تعيين شود، زيرا مديران و كارمندانشان به يك نقطه مرجع براي مديريت سفر نياز دارند؛ - برنامه ريزي زماني سفر به صورت هرچه بهتر و به منظور به حداقل رساندن طول زمان سفر مديريت گردد. اين باعث آمادگي كاري بهتر و كاهش آشفتگي زندگي شخصي و خانوادگي افراد خواهدشد؛ - محدودكــردن تعــداد مسـافرتهاي كاري بين المللي، با استفاده از آلترناتيوهايي مانند كنفرانسهاي ويدئويي؛ - پيداكردن آلترناتيوها براي سفرهاي پي درپي مي تواند مشكلات اين گونه سفرها را كاهش دهد. درضمن زمان بيشتري را براي پرواز دراختيار مي گذارد و اثربخشي كار در آن سفرهــا را كــه واقعاً ضروري هستند، بهبود مي بخشد؛ - مهيا كردن يك روز مرخصي به منظور سازگاري مجدد بعد از سفرهاي كاري. - اجازه داده شود تماسهاي بيشتر با خانه در شركت گسترش يابد. تماس تلفني به كاهش منزوي بودن احساسات از خانواده، دوستان نزديك كمك مي كند و باعث تمركز بهتري روي كار مي شود. - براي پرداختن به فشار مسافرت و مشكلات بهداشتي در دوره هاي طولاني و در مسيرهاي دور كه خيلي براي سازمانشان اهميت دارد مديران عالي رتبه بايد با متخصصان بهداشت شغلي و كارمندان منابع انساني به منظور سنجيدن سطح فشار وضعيت كارمندانشان همكاري كنند؛ - آنها بايد از كارمندان خود درباره تجربياتشان ســوال كنند هـم از جنبـه هاي مثبت و هم جنبه هاي پراسترس. آنها بايد همچنين به صورتي فعال جستجو كنند نظرات همسران آنها را جويا شوند و از آنها درباره عوامل كاهش فشار سوال كنند. هنگامي كه آنها راه حلي را در سطح سازمان يا فرد پيدا كردند، بايد كاركنان را در اجراي هريك از طرحها و برنامه هاي طراحي شده درگير سازند تا اثرات نامطلوب ناشي از مسافرتهاي پي درپي را كاهش دهند. مخاطرات فشارهاي مسافرت كاري، موجب افزايش هزينه هاي مراقبتهاي پزشكي مستقيم براي سازمان خواهندشد. اضافه كاري، خستگي و از هم پاشيدگي خانواده همگي به افزايش استرس و همچنين تمايل زياد به كاهش اثربخشي كار در اثر سفرهاي تكراري منجر مي گردد. افزايش آگاهي و آموزش در شركت، درمورد اثرات فشار مسافرت روي كاركنان و خانواده هايشان، تا آنجا كه هزينه هاي مستقيم و غيرمستقيم را به حداقل برساند و رفاه كاركنان را افزايش بخشد، ضروري است.
منبع:JOURNAL OF ORGANIZATIONAL EXCELLENCE |
||
| [ طراحی : ایران اسکین ] [ Weblog Themes By : iran skin ] | ||